Underdog trong MMA là thứ gia vị khiến người hâm mộ đứng ngồi không yên, nó là bản chất của những cú lật kèo kinh điển và là lý do tại sao các tỷ lệ cược đôi khi chỉ để tham khảo. Ai cũng thích một câu chuyện cổ tích, nơi kẻ yếu thế, bị đánh giá thấp hơn, bằng một cách thần kỳ nào đó lại có thể hạ gục gã khổng lồ bằng một cú knockout trời giáng hay một đòn submission không tưởng. Đó là DNA của môn thể thao này, nơi mọi thứ có thể thay đổi chỉ trong một giây.
Tại sao Underdog là “gia vị” không thể thiếu của MMA?
MMA không phải là chạy marathon, nơi người mạnh hơn, bền hơn gần như chắc chắn sẽ thắng. Đây là một cuộc chiến, và trong một cuộc chiến, chỉ một sai lầm nhỏ cũng đủ để trả giá đắt.
Yếu tố bất ngờ và “cú đấm lật kèo”
Đây là điều cơ bản nhất. Bất kỳ ai có đủ sức mạnh trong đôi tay đều có “puncher’s chance” – cơ hội hạ gục đối thủ chỉ bằng một cú đấm. Lịch sử UFC đã chứng kiến vô số lần một võ sĩ đang lép vế hoàn toàn bỗng tung ra một cú đấm “hên” và thay đổi toàn bộ cục diện. Đó là vẻ đẹp tàn bạo của MMA, không có gì là chắc chắn cho đến khi tiếng chuông cuối cùng vang lên.
Tâm lý thi đấu: Khi không còn gì để mất
Võ sĩ cửa trên (favorite) bước vào lồng bát giác với áp lực phải thắng, phải bảo vệ danh tiếng, bảo vệ chuỗi trận bất bại. Ngược lại, underdog thường bước vào với tâm thế thoải mái hơn nhiều. Họ không có gì để mất và có tất cả mọi thứ để giành lấy. Chính cái tâm lý “được ăn cả, ngã về không” này đôi khi lại tạo ra sức mạnh tinh thần khủng khiếp, giúp họ thi đấu vượt ngưỡng.
Sự chủ quan của “cửa trên” – Cái bẫy chết người
Đây là lỗi kinh điển. Khi một nhà vô địch quá tự tin, họ bắt đầu coi thường đối thủ. Họ có thể lơ là trong khâu chuẩn bị, không nghiên cứu kỹ lối đánh của kẻ thách đấu, hoặc đơn giản là vào trận với một game plan hời hợt. Một võ sĩ bị đánh giá thấp hơn, nhưng chuẩn bị kỹ càng và có chiến thuật hợp lý, hoàn toàn có thể khai thác sự chủ quan này để tạo nên địa chấn.
Những cú lật kèo kinh điển nhất lịch sử UFC
Nói suông thì không ai tin, cứ nhìn vào những ví dụ thực tế này là hiểu ngay sức mạnh của một underdog.
Matt Serra vs. Georges St-Pierre 1: “Cú sốc vĩ đại nhất”
Đây được coi là cú lật kèo lớn nhất mọi thời đại. Georges St-Pierre (GSP) khi đó đang là một vị thần, bất khả chiến bại. Matt Serra chỉ là một võ sĩ tầm trung, vô địch The Ultimate Fighter mùa 4. Nhà cái ra kèo GSP chấp tới -1300. Nhưng rồi, Serra đã làm được điều không tưởng, TKO GSP ngay trong hiệp 1. Một cú sốc làm rung chuyển toàn bộ thế giới MMA.
Holly Holm vs. Ronda Rousey: Sự sụp đổ của một “nữ hoàng”
Ronda Rousey là biểu tượng, là nữ hoàng không thể bị hạ bệ của UFC. Cô kết thúc các đối thủ của mình chỉ trong vài giây. Holly Holm, một cựu vô địch boxing, bước vào trận với tư cách là một underdog toàn diện. Nhưng Holm đã có một chiến thuật hoàn hảo, giữ khoảng cách, ra đòn chính xác và kết liễu Rousey bằng một cú head-kick đi vào lịch sử.
Michael Bisping vs. Luke Rockhold 2: Câu chuyện cổ tích tuổi 37
Michael Bisping nhận kèo đấu với Luke Rockhold chỉ 17 ngày trước khi trận đấu diễn ra, thay thế cho Chris Weidman bị chấn thương. Ông đã từng thua Rockhold trước đó. Không ai tin Bisping có thể làm nên chuyện. Ấy vậy mà, “The Count” đã knockout Rockhold ngay trong hiệp 1 để trở thành nhà vô địch Middleweight. Một câu chuyện truyền cảm hứng thực sự.
Julianna Peña vs. Amanda Nunes: Khi “Sư tử cái” bị thuần hóa
Amanda Nunes được xem là GOAT (Greatest of All Time) của MMA nữ. Cô nắm giữ 2 đai vô địch và đã hủy diệt mọi đối thủ. Julianna Peña chỉ được xem là một vật cản đường tạm thời. Nhưng Peña đã vào trận với một sự lì lợm đáng kinh ngạc, đôi công không khoan nhượng và cuối cùng buộc “Sư tử cái” phải đập tay xin thua bằng một đòn siết cổ sau (rear-naked choke).
Phân tích kèo: Nhận diện một Underdog tiềm năng
Không phải kèo dưới nào cũng có cơ hội. Việc nhận diện một underdog có khả năng gây bất ngờ đòi hỏi sự phân tích kỹ lưỡng chứ không chỉ là may mắn.
Lỗ hổng trong lối đánh của võ sĩ cửa trên
Không có võ sĩ nào là hoàn hảo. Một striker cừ khôi có thể có kỹ năng chống vật (takedown defense) rất tệ. Một đô vật hàng đầu lại có thể yếu thế trong các loạt đôi công (striking exchanges). Nếu một underdog sở hữu vũ khí có thể khai thác đúng vào điểm yếu chí mạng của đối thủ, cơ hội lật kèo sẽ tăng lên đáng kể.
“Matchup makes fights” – Vấn đề tương khắc phong cách
Đây là câu nói cửa miệng trong giới MMA. Phong cách thi đấu khắc chế nhau còn quan trọng hơn cả việc ai giỏi hơn một cách toàn diện. Một võ sĩ có thể thua một đối thủ hạng A, nhưng lại có thể dễ dàng đánh bại một đối thủ hạng A+ chỉ vì phong cách của họ khắc chế lẫn nhau. Đây là yếu tố cốt lõi khi soi kèo một trận đấu.
Yếu tố ngoại cảnh: Cắt cân, chấn thương và áp lực
Đừng bao giờ bỏ qua những yếu tố bên ngoài lồng bát giác. Một quá trình cắt cân khắc nghiệt có thể khiến võ sĩ kiệt quệ thể lực. Một chấn thương dai dẳng trong trại huấn luyện, dù không công bố, cũng ảnh hưởng đến phong độ. Áp lực từ truyền thông, từ người hâm mộ cũng có thể đè nặng lên đôi vai của nhà vô địch.
Góc nhìn cá nhân: Đặt cược vào Underdog, nên hay không?
Đây là một chủ đề khá nhạy cảm, nhưng với kinh nghiệm của một người theo dõi MMA lâu năm, tôi có vài quan điểm thẳng thắn.
Cái sướng khi thắng kèo dưới là không thể tả
Thật sự là như vậy. Cảm giác khi bạn phân tích, tin tưởng vào một underdog và họ giành chiến thắng nó đã hơn rất nhiều so với việc đặt cửa trên. Tỷ lệ cược cao, lợi nhuận lớn, và quan trọng nhất là cảm giác “mình đã nhìn ra điều mà không ai thấy”. Nó là một cái gì đó rất thỏa mãn.
Kinh nghiệm của tôi: Đừng tin vào “hype” một cách mù quáng
Cá nhân tôi không bao giờ tin hoàn toàn vào những gì truyền thông hay các “chuyên gia” nói. Họ thường tạo ra những câu chuyện “bất khả chiến bại” để bán vé, bán pay-per-view. Hãy tự mình xem lại các trận đấu cũ, phân tích lối đánh, tìm ra điểm yếu. Đôi khi, một võ sĩ được tung hô lên mây lại có những lỗ hổng chết người mà một underdog thông minh có thể khai thác. Sean Strickland hạ bệ Israel Adesanya là một ví dụ điển hình gần đây.
Rủi ro luôn hiện hữu: “Kèo dưới” vẫn là “kèo dưới”
Nói đi cũng phải nói lại. Họ được gọi là underdog vì có lý do. Xác suất họ thua vẫn cao hơn xác suất thắng. Đặt cược vào kèo dưới mang tính rủi ro rất cao và chỉ nên coi đó là một hình thức giải trí, một phép thử cho khả năng phân tích của bạn. Đừng bao giờ “tất tay” vào một underdog chỉ vì bạn thích câu chuyện của họ.
Tương lai của những Underdog trong MMA
Thế giới MMA đang ngày càng phát triển, và vai trò của những kẻ yếu thế cũng đang dần thay đổi.
Trình độ võ sĩ ngày càng đồng đều
Khoảng cách giữa top 5 và top 15 trong mỗi hạng cân đang ngày càng được thu hẹp. Bất kỳ ai trong top 15 cũng có khả năng đánh bại một người trong top 5 vào một ngày đẹp trời. Điều này có nghĩa là chúng ta sẽ được chứng kiến nhiều hơn những cú lật kèo trong tương lai.
Sự bùng nổ của các giải đấu nhỏ
Các giải đấu như Dana White’s Contender Series hay Bellator, ONE Championship đang tạo ra một thế hệ võ sĩ mới cực kỳ tài năng và toàn diện. Họ bước vào UFC với bộ kỹ năng hoàn chỉnh và sẵn sàng thách thức những cái tên kỳ cựu, tạo ra vô số cặp đấu khó lường.
Vai trò của phân tích dữ liệu và chiến thuật
Các đội và võ sĩ ngày nay phân tích đối thủ kỹ lưỡng hơn bao giờ hết. Họ sử dụng dữ liệu, video để tìm ra từng kẽ hở nhỏ nhất. Một game plan hoàn hảo có thể giúp một underdog bù đắp cho sự thua thiệt về mặt thể chất hay kỹ năng, biến những trận đấu tưởng chừng một chiều trở nên cân bằng hơn.
Kết luận
Underdog trong MMA không chỉ là một khái niệm về cá cược, nó là linh hồn của môn thể thao này. Nó nhắc nhở chúng ta rằng trong võ đài Octagon, không có gì là không thể, và mọi võ sĩ, dù bị đánh giá thấp đến đâu, cũng có cơ hội làm nên lịch sử. Những cú lật kèo kinh điển sẽ mãi là những khoảnh khắc được người hâm mộ UFC nhắc đến nhiều nhất, bởi chúng đại diện cho tinh thần chiến đấu, cho hy vọng và cho sự kỳ diệu không thể đoán trước của MMA.